函数 \(f(x) = a\text{e}^x + a^2 - x\) 的定义域为 \(\mathbf{R}\).
求导数可得:
\[ f'(x) = a\text{e}^x - 1 \]情形 1:若 \(a \le 0\)
对任意 \(x \in \mathbf{R}\),都有 \(a\text{e}^x \le 0\),因此 \(f'(x) = a\text{e}^x - 1 \le -1 < 0\) 恒成立.
所以当 \(a \le 0\) 时,\(f(x)\) 在 \(\mathbf{R}\) 上单调递减.
情形 2:若 \(a > 0\)
令 \(f'(x) = a\text{e}^x - 1 = 0\),解得 \(\text{e}^x = \frac{1}{a} \implies x = -\ln a\).
综上所述:
当 \(a \le 0\) 时,\(f(x)\) 在 \(\mathbf{R}\) 上单调递减;
当 \(a > 0\) 时,\(f(x)\) 在 \((-\infty, -\ln a)\) 上单调递减,在 \((-\ln a, +\infty)\) 上单调递增.
当 \(a > 0\) 时,由(1)可知 \(f(x)\) 在 \(x = -\ln a\) 处取得唯一的极小值,也是全局最小值:
\[ f(x)_{\min} = f(-\ln a) = a\left(\text{e}^{-\ln a} + a\right) - (-\ln a) \]因为 \(\text{e}^{-\ln a} = \frac{1}{a}\),所以:
\[ f(-\ln a) = a\left(\frac{1}{a} + a\right) + \ln a = 1 + a^2 + \ln a \]要证明 \(f(x) > 2\ln a + \frac{3}{2}\),只需证明:
\[ f(x)_{\min} > 2\ln a + \frac{3}{2} \iff 1 + a^2 + \ln a > 2\ln a + \frac{3}{2} \]即只需证明对任意 \(a > 0\),恒有:
\[ a^2 - \ln a - \frac{1}{2} > 0 \]构造函数 \(g(a) = a^2 - \ln a - \frac{1}{2}\)(\(a > 0\)),对 \(a\) 求导:
\[ g'(a) = 2a - \frac{1}{a} = \frac{2a^2 - 1}{a} \]令 \(g'(a) = 0\),因为 \(a > 0\),解得唯一的正驻点 \(a = \frac{\sqrt{2}}{2}\).
所以 \(g(a)\) 在 \(a = \frac{\sqrt{2}}{2}\) 处取得极小值,也是最小值:
\[ g(a)_{\min} = g\left(\frac{\sqrt{2}}{2}\right) = \left(\frac{\sqrt{2}}{2}\right)^2 - \ln\left(\frac{\sqrt{2}}{2}\right) - \frac{1}{2} = \frac{1}{2} - \ln\left(2^{-\frac{1}{2}}\right) - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}\ln 2 \]因为 \(2 > 1\),所以 \(\ln 2 > 0\),从而 \(g(a)_{\min} = \frac{1}{2}\ln 2 > 0\).
由此可得,对任意 \(a > 0\),恒有 \(g(a) \ge g\left(\frac{\sqrt{2}}{2}\right) > 0\).
即 \(a^2 - \ln a - \frac{1}{2} > 0\),故 \(f(x) \ge f(-\ln a) > 2\ln a + \frac{3}{2}\) 恒成立.证毕.
导数双层主元最值模型:外层以 $x$ 为主元通过驻点求出 $f(x)$ 最小值表达式,内层将参数 $a$ 视为主元构造新函数 $g(a)$ 二次求导证最小值大于 0。
讨论单调性时切勿遗漏 $a \le 0$!许多考生只对 $a > 0$ 求驻点,导致分类不全直接被扣 2 分。
极简构造法:原不等式转化为 $a^2 - \ln a - \frac{1}{2} > 0$ 后,极小值点 $a = \frac{1}{\sqrt{2}}$ 处的 $\ln\frac{1}{\sqrt{2}} = -\frac{1}{2}\ln 2$ 会与平方式 $\frac{1}{2}$ 完美对消常数项,剩下干净的 $\frac{1}{2}\ln 2 > 0$!
请勾选您在解答此题时遇到的问题或诉求,一键反馈给Ai老师: